maandag 10 juli 2017

Belevenissen van een beeldhouwwerk


— 1. Charging Bull; 2. Fearless Girl; 3. Pissing Pug. —

Momenteel ben ik een boek aan ’t lezen dat door een gitarist geschreven werd. Ik zal daar nog op terugkomen, want deze schrijvende gitarist, Dave Rendall, is een geestesgenoot van me. Maar da’s voor later, want ik ben dat boek dus nog aan ‘t lezen.
Eerst dit. ‘Alle vormen van muziek’, zegt Rendall, ‘kunnen gebruikt worden als deel van een systeem van onderdrukking, maar ze kunnen ook deel uitmaken van het verhaal van onze bevrijding.’
Want Rendall daar over muziek beweert geldt voor alle kunst. Hij herinnert me er trouwens aan dat ik nog iets over de belevenissen van een beeldhouwwerk moet schrijven, wat ik een beetje uit het oog verloren was.
Het beeldhouwverhaal begint met iets wat guerrillakunst heet. Arturo di Modica plaatst op 15 december 1989 ongevraagd een 3200 kilo wegende bronzen sculptuur voor de ingang van de beurs in Wall Street, New York. Het werk heet Charging Bull en stelt inderdaad een stier voor die in de aanval gaat.
De stunt haalt de pers, maar het werk wordt daar meteen weggehaald. Het krijgt iets verder een plek toegewezen en is sindsdien een bezienswaardigheid, een eerbetoon aan het beurswezen, want een Bull Market is een bekende metafoor in die kringen.
Ik keer even terug naar bovenstaand citaat van kameraad Rendall. Hoe zou zo’n beeld ooit deel kunnen uitmaken van ‘het verhaal van onze bevrijding’? Toont het ons niet een bijzonder viriel, onverslaanbaar kapitalisme?
Ja, maar dat komt doordat het werk onaf is. We weten dat nog maar sinds kort, meer bepaald sinds 8 maart (Internationale Vrouwendag) 2017. Op die dag krijgt de stier, alweer onaangekondigd, gezelschap van een ander beeld. Nu betreft het een werk van Kristen Visbal en het heet Fearless Girl. Een klein, bronzen meisje kijkt de superstier uitdagend in de ogen. De stier krijgt een andere betekenis.
Helaas! Ook de twee samen kunnen nog geen ‘deel uitmaken van het verhaal van onze bevrijding’, want Fearless girl is een promotiestunt van een vermogensbeheerder die Vrouwendag misbruikt om de eigen winkel te promoten. Zowel de stier als het meisje leiden naar meer kapitalisme.
Van twee dingen één. Ofwel heeft Dave Rendall ongelijk en zien we hier een soort kunst dat geenszins deel kan uitmaken van onze bevrijding… Ofwel hebben we nog altijd te maken met iets wat onaf is.
Dat laatste blijkt ook de mening te zijn van weer een andere kunstenaar. Alex Gardega heeft op het einde van mei nog een derde beeld aan de groep toegevoegd, een beeld van een mopshond die tegen het been van de fearless girl urineert, waardoor we een geheel krijgen dat bestaat uit Charging Bull, Fearless Girl en… Pissing Pug.
Hiermee bereikt het kunstwerk eindelijk zijn voltooiing. De twee eerder geplaatste symbolen van het kapitalisme mogen eeuwigheidswaarde in brons claimen, nooit kunnen ze nog bekeken worden zonder dat je aan het — al na drie uur weer verwijderde! — papier-maché beeldje kunt denken dat al dat brons uitdaagt. In deze is het zoals de ouwe Hegel het al zei: das Wahre ist das Ganze.
Pissing Pug heeft de maker 25 dollar aan materiaal gekost. Na de actie stelt Gardega het, naar eigen zeggen, te koop voor 10 dollar. Daar kan de vermogensbeheerder van Fearless Girl niet tegenop, daar kan zelfs heel Wall Street van de Charging Bull niet tegenop. Waardoor de beelden, willens nillens, toch deel uitmaken van onze bevrijding.

Flor Vandekerckhove
Een reactie plaatsen